7 lời khuyên giúp bạn làm giảm những yếu tố nguy cơ mắc ung thư

Bạn lo lắng và muốn tìm hiểu về cách phòng ngừa ung thư?

Hãy sống có trách nhiệm hơn với bản thân bằng cách thực hiện một số thay đổi trong lối sống như ăn uống lành mạnh hơn hay theo dõi sức khỏe một cách thường xuyên hơn.

Có lẽ bạn đã từng nghe về các phương pháp ngăn ngừa bệnh ung thư nhưng chúng lại mâu thuẫn nhau giữa các báo cáo khác nhau. Nghĩa là, đôi khi một lời khuyên để ngăn ngừa bệnh ung thư được khuyến cáo trong nghiên cứu hay báo cáo này thì lại được khuyên ngược lại ở một nghiên cứu khác.

Hầu hết thì các cách để ngăn ngừa ung thư vẫn chưa được hiểu rõ và vẫn còn đang được nghiên cứu thêm. Tuy nhiên, chúng ta nên chấp nhận một sự thật là sự hình thành, phát triển ung thư trong cơ thể bạn phụ thuộc rất nhiều vào lối sống mà bạn lựa chọn.

Nếu bạn thật sự quan tâm đến việc phòng ngừa ung thư: có một tin vui cho bạn là những thay đổi đơn giản trong lối sống của bạn có thể tạo nên một khác biệt to lớn và sau đây là 7 lời khuyên giúp bạn phòng tránh ung thư.

  1. Không hút thuốc lá:

Sử dụng bất kì loại thuốc lá nào đều có khả năng đưa bạn đến gần với ung thư. Hút thuốc lá liên quan tới hàng loạt các loại ung thư như ung thư phổi, miệng, hầu, họng, tụy, bàng quang, cổ tử cung và thận. Nhai thuốc lá thì làm tăng nguy cơ mắc ung thư khoang miệng và tụy. Thậm chí nếu bạn không hút thuốc lá mà hít phải khói thuốc từ người khác (hút thuốc lá thụ động) thì cũng sẽ bị tác động gần như vậy.

Tránh xa khói thuốc – hay quyết định từ bỏ việc hút thuốc – là một trong những điều quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất mà bạn có thể làm với sức khỏe của chính mình. Đây thực sự là một phần rất quan trọng trong việc ngăn ngừa ung thư. Nếu bạn cần sự giúp đỡ để cai thuốc lá, hãy tìm sự giúp đỡ từ bác sĩ về những sản phẩm hỗ trợ cũng như những chiến lược hữu ích giúp bỏ thuốc lá.

Mời xem thêm:

Có người nhà hút thuốc, bạn phải đối mặt với những nguy cơ bệnh tật sau

Image may contain: 1 person, text

  1. Chế độ ăn uống lành mạnh

Mặc dù lựa chọn những sản phẩm bổ dưỡng từ cửa hàng hay ăn uống đúng giờ không thể bảo đảm ngăn ngừa được ung thư, nhưng điều này có thể giúp làm giảm những nguy cơ cho bạn. Dưới đây là một số lời khuyên bổ ích:

  • Ăn nhiều trái cây và rau củ. Cố gắng thiết lập một chế độ ăn có trái cây, rau củ và các thức ăn có nguồn gốc từ thực vật khác như các loại ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu.
  • Hạn chế chất béo. Ăn những loại thức ăn nhẹ nhàng và đơn giản hơn bằng cách ít chọn những thức ăn có quá nhiều năng lượng bao gồm cả đường tinh luyện và mỡ có nguồn gốc động vật.
  • Nếu bạn yêu thích thức uống có cồn, hãy uống một cách điều độ vì đó là yếu tố nguy cơ của rất nhiều loại ung thư – bao gồm ung thư vú, đại trực tràng, thận và gan. Khả năng mắc các loại ung thư này tăng theo số lượng và thời gian kéo dài mà bạn sử dụng bia rượu.
  • Hạn chế thịt hộp. Theo một báo cáo từ Trung tâm nghiên cứu quốc tế về ung thư và Ủy ban Ung thư của Tổ chức y tế thế giới đã kết luận việc ăn một lượng lớn thịt đã chế biến sẵn có thể làm tăng đáng kể nguy cơ của hầu hết các bệnh ung thư.
  • Thay vào đó, những phụ nữ có chế độ ăn vùng Địa Trung Hải như bổ sung thêm dầu olive và hỗn hợp các loại hạt có thể phòng ngừa được ung thư vú. Chế độ ăn Địa Trung Hải chủ yếu dựa trên những thức ăn có nguồn gốc từ thực vật, chủ yếu là trái cây và rau củ, nhóm ngũ cốc, đậu và hạt. Những người lựa chọn chế độ ăn này tiêu thụ những loại dầu tốt cho sức khỏe hơn – như dầu olive, bơ và cá thay cho thịt đỏ.

Hình minh họa. Trích từ bộ sách “Lối sống phòng ung thư”. Tác giả: Ruy Băng Tím. Họa sĩ: Huỳnh Ngọc Kỳ

  1. Duy trì cân nặng hợp lí và luyện tập thể lực

Duy trì cân nặng hợp lí có thể làm giảm yếu tố nguy cơ của hàng loạt các loại ung thư. Vận động thể lực cũng có giá trị như vậy. Hơn nữa, nó còn giúp bạn kiểm soát cân nặng của mình. Tập luyện thể thao giảm đều đặn làm giảm nguy cơ của ung thư vú và đại tràng xuống thấp hơn.

Người lớn tham gia tập luyện dù ít hay nhiều đều có được lợi ích cho sức khỏe. Nhưng để có được những lợi ích thực sự, hãy cố gắng tập ít nhất 150 phút 1 tuần với aerobic nhẹ nhàng hoặc 75 phút với aerobic mạnh hơn. Bạn có thể phối hợp những hoạt động nhẹ với nặng. Mục tiêu là hãy cố gắng đảm bảo ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày như là một thói quen của bạn.

Hình minh họa. Trích từ bộ sách “Lối sống phòng ung thư”. Tác giả: Ruy Băng Tím. Họa sĩ: Huỳnh Ngọc Kỳ

  1. Tránh xa ánh nắng mặt trời

Ung thư da là một trong những loại ung thư phổ biến nhất – và cũng là loại ung thư có thể phòng ngừa hiệu quả nhất. Sau đây là môt số lời khuyên dành cho bạn:

  • Tránh xa ánh nắng mặt trời vào buổi trưa: từ 10h sáng đến 4h chiều là lúc cường độ ánh nắng mặt trời mạnh nhất.
  • Ở trong bóng mát. Khi bạn ra ngoài, luôn ở trong bóng mát bất cứ khi nào có thể. Bạn có thể dùng thêm kính mát và mũ rộng vành.
  • Che mát những vùng da dễ tiếp xúc ánh nắng mặt trời. Mặc những loại quần áo rộng bằng sợi vải bện chặt có thể che mát nhiều vùng da trên cơ thể nhất. Những màu sáng chói hoặc tối sẫm mà có thể phản chiếu bức xạ tử ngoại tốt hơn vải coton có màu nhạt nhẹ hay màu trắng.
  • Đừng có tiết kiệm kem chống nắng. Nên sử dụng một lượng thích hợp kem chống nắng khi bạn ra ngoài và nhớ bôi lại thường xuyên.
  • Tránh xa việc tắm nắng giường tắm nắng (tia cực tím nhân tạo). Những thứ này cũng nguy hiểm giống như ánh nắng mặt trời tự nhiên.

Mời xem thêm: Ảnh hưởng của tia cực tím đến làn da

Hình minh họa. Trích từ bộ sách “Lối sống phòng ung thư”. Tác giả: Ruy Băng Tím. Họa sĩ: Lương Linh

  1. Tiêm chủng:

Phòng bệnh ung thư bao gồm bảo vệ cơ thể khỏi sự xâm nhập của các loại vi sinh vật. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về việc chủng ngừa để chống lại:

  • Viêm gan siêu vi B. Viêm gan siêu vi B có thể làm gia tăng yếu tố nguy cơ của ung thư gan. Vaccine viêm gan B được khuyến cáo cho hầu hết cho mọi người, nhất là những người có nguy cơ cao ví dụ như những người quan hệ tình dục với nhiều bạn tình, hay những người bị bệnh lây truyền qua đường tình dục, quan hệ đồng giới nam, hay phải dùng thuốc qua đường tĩnh mạch, nhân viên y tế có khả năng phơi nhiễm với máu hay dịch tiết từ người bệnh.
  • Virus gây u nhú ở người (HPV). HPV là virus lây truyền qua đường tình dục có khả năng dẫn đến ung thư cổ tử cung hay các ung thư trên những cơ quan sinh dục khác cũng như một số loại ở đầu và cổ. Vaccin HPV được khuyến cáo tiêm ngừa cho cả bé trai lẫn bé gái từ độ tuổi 11 và 12 tại Mỹ. Nó cũng có hiệu lực cho nam và nữ trưởng thành < 26 tuổi nếu những người này chưa được tiêm vaccine ở tuổi vị thành niên. Tất nhiên những người lớn hơn vẫn có thể tiêm được nhưng nếu tiêm càng trễ, hiệu quả của nó sẽ càng giảm đi

 

  1. Tránh xa những hành vi có nguy cơ cao:

Một trong những cách phòng ngừa ung thư có hiệu quả khác là tránh xa những hành vi có nguy cơ cao mà có khả năng dẫn đến lây nhiễm và làm tăng các yếu tố nguy cơ bệnh ung thư. Chẳng hạn như:

  • Quan hệ tình dục không an toàn. Hạn chế số lượng bạn tình và sử dụng bao cao su khi bạn quan hệ tình dục. Càng nhiều bạn tình trong suốt cuộc đời của bạn thì càng nhiều khả năng bạn mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục như HIV hay HPV càng gia tăng. Những người mắc HIV/AIDS có nhiều nguy cơ mắc ung thư hậu môn, gan và phổi trong khi đó HPV thường liên quan đến ung thư cổ tử cung, nhưng nó cũng có thể làm gia tăng yếu tố nguy cơ ung thư của hậu môn, dương vật, hầu họng, âm đạo và âm hộ.
  • Không dùng chung bơm kim tiêm. Dùng chung kiêm tiêm với một người khác nhất là những người hút chích ma túy có thể dẫn đến lây nhiễm HIV, cũng như virus viêm gan B, C – vốn là các loại virus có thể dẫn đến tăng nguy cơ ung thư gan. Nếu bạn có vấn đề nghiện hay lạm dụng thuốc, hãy tìm sự giúp đỡ từ các chuyên gia.

 

  1. Hãy đi khám sức khỏe định kì.

Thường xuyên tự khám và đi tầm soát các loại ung thư như ung thư da, ung thư đại tràng, ung thư cổ tử cungung thư vú, nhằm phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm, là giai đoạn mà thường được điều trị thành công. Tham khảo ý kiến bác sĩ để được tầm soát đầy đủ nhất cho bạn.

Mời xem thêm: Tại sao phải tầm soát ung thư và làm sao để tầm soát?

Phòng ngừa bệnh ung thư nằm trong tay bạn, vì thế hãy bắt đầu từ ngày hôm nay. Một kết quả xứng đáng sẽ theo bạn suốt đời.

 

Dịch từ: “Cancer prevention: 7 tips to reduce your risk”

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/adult-health/in-depth/cancer-prevention/art-20044816

 

Chịu trách nhiệm nội dung: BS Hoàng Đình Kính

Góp ý nội dung: BS Trần Hoàng Hiệp

';
Đình Kính Hoàng

About Đình Kính Hoàng

Biên tập viên
BS nội trú BV Ung bướu TPHCM
Bộ môn Ung thư – ĐH Y dược TPHCM

  •  

Leave a Comment